chua-mot-cot

Chùa Một Cột – Ngôi chùa cổ nổi tiếng tại trung tâm thủ đô Hà Nội

Chùa Một Cột – Ngôi chùa cổ nổi tiếng tại trung tâm thủ đô Hà Nội

Nằm trên con phố cùng tên, chùa Một Cột thuộc quận Ba Đình- Hà Nội. Nằm trong quần thể bảo tang Hồ Chí Minh. Ngôi chùa Một Cột cùng với Khuê Văn Các ở Văn Miếu Quốc Tử Giám cho đến nay đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia. Đồng thời trở thành biểu tượng của thủ đô Hà Nội ngàn năm Thăng Long, ngàn năm văn hiến.

Chùa Một Cột - Ngôi chùa cổ nổi tiếng tại trung tâm thủ đô Hà Nội
chua-mot-cot

Kiến trúc chùa được thiết kế theo hình vuôn độc đáo, chỉ có duy nhất một trụ đá. Phía trên là một hệ thống tinh tế từ những thanh gỗ xếp chồng thành khung sườn kiên cố cho ngôi chùa bên trên. Giống như một đóa sen nghìn năm giữa lòng hồ.

Dòng lịch sử và sự tích hình thành ngôi chùa

Theo cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, chùa Một Cột được xây dựng từ đời vua Lý Thái Tông. Trong những năm tháng mùa Đông tháng 10 âm lịch năm Kỉ Sửu (1409). Truyện kể lại rằng, vua Lý Thái Tông nằm mơ thấy đức Phật Quan Âm ngồi trên tòa sen, đưa tay dắt ngài bước lên. Tỉnh dậy, ngài bèn nói với nhà sư Thiền Tuệ, và ngỏ ý muốn xây dựng một ngôi chùa ở nơi đây. Dưới sự ủng hộ của văn võ thân tín triều đình, ngài đã xây dựng nên Chùa Một Cột. Nơi đỉnh cột đặt tượng đức Phật Quan Âm tọa trên tòa sen. Thiết kế này khiến người ta nhớ về cấu tạo của các Thạch Chàng hay Cột Kinh xưa- là một kiểu kiến trúc thuộc nhà Phật, thường dựng lên để tạo công đức.

Chùa Một Cột - Ngôi chùa cổ nổi tiếng tại trung tâm thủ đô Hà Nội
chua-mot-cot

Ngày khánh thành chùa, các thiền sư nhất loạt tụng kinh cầu nguyện phúc cho nhà vua sống lâu. Bởi vậy chùa còn có tên chữ là Diên Hựu- nghĩa là hạnh phúc lâu dài. Cứ hàng năm vào ngày 8/4, nhà vua lại tới chùa làm lễ tắm Phật cùng với các nhà sư và nhân dân Thăng Long thành tham dự. Kèm theo đó, vua Lý Thái Tông còn đứng trên đài cao trước chùa thả một chú chim bay đi, và tổ chức lễ phóng sinh cho nhân dân.

Qua thăng trầm dâu bể thời gian, chùa Một Cột đã trải qua nhiều lần trùng tu qua các thời vua chúa. Cho đến năm 1954, chùa đã bị quân pháp đặt thuốc nổ nhằm phá hủy. Khi đó chùa chỉ còn lại cây cột trụ và một vài xà gỗ đơn lẻ. Ngay sau đó năm 1955, Bộ Văn Hóa đã quyết định trùng tu chùa Một Cột do kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng đảm nhiệm thi công. Cho đến ngày nay, chùa chỉ là một phần trong quần thể kiến trúc xưa kia, để ghi nhớ rằng, đóa sen nghìn năm ngày xưa vẫn còn đó.

Ngôi chùa trải qua nhiều thăng trầm lịch sử

Không thể không nhắc đến kết cấu hình vuông bằng gỗ của chùa. Trên mái lợp ngói ta, mỗi cạnh 3m, xây dựng 4 mái cong vút hình đầu đao khắc họa hình tượng rồng đầy uy nghi. Cầu thang nhỏ đi lên chùa làm bạch gạch, gồm 13 bậc. Hệ thóng những thanh gỗ làm khung được thiết kế vững chắc, kiên cố. Nóc chùa xây dựng hình tượng lưỡng long chầu nguyệt, ở giữa là mặt nguyệt chạm khắc thêm hình tượng ngọn lửa cháy. Trong chùa là tượng Đức Phật Quan Âm tọa trên tòa sen vàng, đặt ở vị trí cao nhất. Trên tượng phật là bức hoành phi “Liên hoa đài” về giấc mơ của vua Lý Thần Tông chiêm bao thấy Phật. Hai bên là tường gạch đặt bia đá kèm lịch sử về chùa Một Cột.

Chùa Một Cột - Ngôi chùa cổ nổi tiếng tại trung tâm thủ đô Hà Nội
chua-mot-cot

Chùa Một Cột giống như bông sen giữa hồ, bao quanh là bức tường thấp. Chùa có quy mô nhỏ, nhưng mang trong mình một vẻ đẹp riêng. Chỉ dựng bằng một cột trụ, giống như cành hoa mỏng manh nhưng lại đầy vững chãi qua năm tháng. Du khách thập phương, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài vô cùng ấn tượng với kiến trúc đặc biệt này.

Tuy không còn được tạo hình những cánh hoa sen, nhưng hình ảnh ngôi chùa giữa lòng hồ vẫn toát lên bóng dáng bông sen đẹp cao sang, tinh tế. Mang biểu tượng của trí tuệ, của sự giải thoát nhẹ nhàng để tới cõi niết bàn. Hình ảnh mang đậm tính triết lý nhân văn và đặc biệt mang dấu ấn tâm linh rõ rệt. Vòng ngoài chùa hình vuông tượng trưng cho âm, cột trụ tròn tượng trưng cho dương, âm dương cân bằng, quy luật tuần hoàn tương sinh cũng trở nên hài hòa.

Ngôi chùa được ghi vào danh sách kỷ lục Châu Á

Ngày 10/11/2012, tổ chúc Kỉ lục châu Á đã xác nhận chùa Một Cột là Ngôi Chùa mang kiến trúc độc đáo nhất Châu Á, được ghi danh trong sách kỉ lục Guiness Việt Nam là “Ngôi chùa mang kiến trúc độc đáo nhất Việt Nam”.

Chùa Một Cột lưu giữ trong mình cái hồn của đất Thăng Long xưa, nét mong manh, thanh cao mang giá trị văn hóa lịch sử to lớn. Trải qua thăng trầm thời gian vẫn uy nghiêm, trở thành biểu tượng của thủ đô. Trở thành dấu ấn tâm linh dân tộc, vững vàng trường tồn với thời gian.

Leave A Comment

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *